• logoनेपाली
  • logoEnglish
  • |
  • Check Mail

खानेपानी तथा वातावरण महाशाखा

खानेपानी तथा वातावरण महाशाखा

  • तथा सरसफाई क्षेत्रको समष्टीगत विकास, विस्तार र सर्म्वर्द्धनको लागि उपयुक्त नीति, रणनीति तथा कार्यनीति तर्जुमा गर्ने तथा निर्णय कार्यान्वयको सुपरीवेक्षण र अनुगमन गर्ने ।
  • तथा सरसफाई क्षेत्रसँग संलग्न सरकारी, गैरसरकारी र निजी संस्था तथा निकायहरु वीच समन्वयकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्ने ।
  • तथा सरसफाई क्षेत्रसँग सँग सम्बन्धित प्राविधिक, आर्थिक, समामाजिक तथा वातावरणीय विषयहरुमा मन्त्रालयलाई परामर्श उपलब्ध गराउने ।
  • स्तरमा गठित वा गठन हुने सवै प्रकारको खानेपानी तथा सरसफाइको क्षेत्र सँग सम्बन्धित समन्वय समितिको सचिवालयको कार्य गर्ने ।
  • तथा सरसफाई क्षेत्रसँग संलग्न दातृराष्ट्रहरु वीच समन्वय र सामन्जस्य कायम गर्न गराउन वैदेशिक सहयोग तथा गुणस्तर महाशाखालाई आवश्यक सूचना र परामर्श उपलक्ब्ध गराउने र सहयोग गर्ने ।
  •   सहयोगमा संचालन गरिने खानेपानी तथा सरसफाई आयेजनाहरुको तर्जुमा, अध्ययन समिक्षा र स्वीकृत गर्ने कार्यमा वैदेशिक सहयोग तथा गुणस्तर महाशाखालाई आवश्यक सूचना तथा परामर्श उपलध गराउने, सहयोग गर्ने ।
  •   तथा सरसफाईको क्षेत्रको, वार्षिक वजेट र कार्यक्रम तयारी कार्यक्रम कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन र मुल्याङ्कन तथा प्रगति समिक्षा गर्न योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखालाई आवश्यक पर्ने सूचना तथ्याङ्क तथा परामर्श उपलब्ध गराने, सहयोग गर्ने ।
  • तथा सरसफाई आयोजनाहरुको कार्यान्वयनको सिलसिलामा मातहतका विभाग, संस्थान तथा समितिहरुबाट निर्णयका लागि मन्त्रालयमा पेश हुने विषयमा राय तथा परामर्श दिने ।
  •   तथा अर्न्तर्गतका खानेपानी तथा सरसफाई क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभाग, संस्थान तथा समितिहरुसँग सरोकार पर्ने ऐन नियमहरुको तर्जुमा कार्यान्वयन अनुगमन र सुदृढिकरणको लागि ऐन नियम परामर्श शाखालाई आवश्यक राय परामर्श उपलब्ध गराउने, सहयोग गर्ने ।
  • तथा सरसफाईको क्षेत्रको समुचित विकासको लागि विभिन्न आयेजनाहरुको पूर्व सम्भाव्यता अध्ययन गर्ने गराउने र सम्भाव्य आयेाजनाहरुको आधारमा योजना, अनुगमन तथा वैदेशिक सहयोग महाशाखासँग राय परामर्श लिई दिर्घकालिन योजना तर्जुमा गर्ने र कार्यान्वयन निकायहरुको माध्यमबाट कार्यान्वयको व्यवस्था मिलाउने ।

 

(अ) खानेपानी शाखाः

  • खानेपानी आवश्यकताको परिपूर्ति गर्न राष्ट्रिय स्तरमा योजनावद्ध रुपमा अल्पकालिन तथा दीर्घकालिन कार्यक्रम तर्जुमा, कार्यान्वयन निकाय र कार्यक्रमहरु वीच केन्द्रिय स्तरमा समन्वय कायम गराउने ।
  • आयोजनाहरुको सेवाको वर्गीकरण गरी स्तर, प्रकृति, प्रविधि अनुसारको विभिन्न आनेपानी आयोजनाहरुको कार्यान्वयन प्रकृया निर्धारण सम्बन्धी मार्गदर्शन तयार गर्ने ।
  • , गैरसरकारी तथा निजी क्षेत्रबाट संचालित सहरी तथा ग्रामिण खानेपानी आयोजनाहरुबाट लाभान्वित जनसंख्या, भएका उपलब्धिहरु, उपलब्ध सेवास्तर (गुणस्तर तथा परिमाणात्मक) तथा अन्य व्यस्थापकीय सूचनाहरु संकलन गर्ने, विश्लेषण गर्ने तथा प्राप्त परिणाम कार्यान्वयन निकायहरुलाई उपलब्ध गराउने ।
  • आयोजनाहरु कार्यान्वयन गर्दा प्रभावको मुल्याङ्कन गर्ने गराउने तथा प्रतिकुल प्रभावलाई न्यूनिकरण गर्न उपयुक्त प्रविधिको पहिचान, अनुसन्धान, अध्ययन र प्रयोग गर्न गराउन कार्यान्वयन निकायहरुलाई मार्गनिर्देशन गर्ने ।
  • तथा निजी क्षेत्रबाट संचालित खानेपानी आयोजना कार्यान्वयन गर्न सहयोग उपलब्ध गराउने ।
  • क्षीय तथा बहुपक्षीय अन्तर्राष्ट्रिय संघ संस्थाहरुलाई खानेपानी कार्यक्रमहरु तर्जुमा अनुगमन तथा मुल्यांकन गर्न प्राविधिक टेवा पुर्‍याउने काममा सहयोग पुर्‍याउने ।

() क्षेत्रगत समन्वय तथा क्षमता अभिबृद्धि शाखा

  • क्षेत्रगत समन्वय कायम गरी दक्ष, प्रभावकारी र जवाफदेही खानेपानी तथा सरसफाई क्षेत्रको विकास गर्ने ।
  • भाजित रुपमा कार्यरत खानेपानी तथा सरसफाईसँग सम्बन्धित निकायहरुलाई नेतृत्व प्रदान गर्दै सबै कार्यक्रमहरुलाई मुलप्रबाहमा ल्याउने ।
  • तथा सेवा प्रदायक (Utility Operators)हरुको मापदण्ड निर्धारण एबं अनुगमन गर्ने गराउने ।
  • समन्वयका लागि आवस्यक सन्जालको निर्माण गर्ने गराउने ।
  • निकायहरुसंग संयुक्त रुपमा योजना तर्जुमा, बजेट तथा कार्याक्रम तयार गर्न समन्वय गर्ने गराउने ।
  • तथा सरसफाई सम्बन्धी नीति तथा कार्यक्रमको कार्यान्वयन स्थितिको अनुगमन गर्ने गराउने ।
  • तथा सरसफाइ क्षेत्रमा प्राप्त राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय अनुभव, अध्ययन, ज्ञान तथा सिपहरु क्षेत्रगत निकायहरु बिच आदान प्रदान गर्दै आगामी कार्यक्रमहरुमा समाबेस गरी कार्यान्वयन गर्ने गराउने ।
  • निकायहरुमा कार्यरत जनशक्तिको समयानुकुल क्षमता अभिबृध्दि गर्ने गराउने ।
  • तथा सरसफाई सम्बन्धी राष्ट्रिय लक्ष्य हासिल गर्न स्थानिय तथा दातृ निकायहरु बिच समन्वय गर्ने ।
  • तथा सरसफाइ क्षेत्रमा गैरसरकारी तथा निजी क्षेत्रको लगानी आकर्षित गर्ने वातावरण श्रृजना गर्न समन्वय गर्ने ।
  • तथा सरसफाई क्षेत्रको बिकासका लागी मध्यकालिन तथा दीर्घकालिन अबधारणाहरु तयार गर्ने ।
  • सामाजिक समावेशिकरण तथा गैरसरकारी संस्था सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा सोको कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।
  • र अर्न्तर्गतका निकायहरुसंग सम्बन्धित आवधिक एवं वार्षिक योजना सम्बन्धी लैङ्गकि समानता तथा सामाजिक समावेशीकरण कार्यक्रम तर्जुमा, कार्यान्वन, मूल्याँकन सम्बन्धि कार्य गर्ने ।
  • तथा गैर सरकारी संस्थाहरुको Focal Person को रुपमा कार्य गरी समन्वय गर्ने ।
  • विकास, आवास, भवन र सहरी पुर्वाधारको विकास, खानेपानी तथा सरसफाइ सम्बन्धी कार्यमा संलग्न अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था तथा राष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था संबन्धी योजना तर्जुमा तथा कार्यान्वयन संबन्धी कार्य गर्ने ।
  • र्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाका प्रस्तावहरु अध्ययन गरी रायसाथ निर्णयका लागि पेश गर्ने कार्य गर्ने ।
  • मन्त्रालय र अन्तर्गतका निकायहरुबाट गरीने विकास निर्माण कार्यहरुमा जनसहभागिता सम्बन्धी विषयमा Focal Person को रुपमा कार्य गर्ने ।

 

(इ) वातावरण तथा विपद व्यवस्थापन शाखाः

  • जोखिम न्यूनीकरण सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।
  • प्रभाबित परिवारको पुनःस्थापना सम्बन्धी नीति तर्जूमा गर्ने तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।
  • महाशाखासंग सम्पर्क र समन्वय गरी दातृसंस्थाहरुको सहयोगबाट सञ्चालन हुने विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धी आयोजनाहरुको तर्जुमा, अध्ययन, समीक्षा र स्वीकृत गराउने ।
  • व्यवस्थापनलाई विकास सम्बन्धी कार्यमा सहकार्य गर्न आवश्यक कार्य गर्ने,
  • व्यवस्थापन सम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • व्यवस्थापन सम्बन्धमा वैदेशिक सहयोग तथा ऋण सम्बन्धी विषयहरुमा मन्त्रालयको नीति निर्देशन अनुसार सम्बन्धित निकायहरुको सम्पर्क समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने   गराउने ।
  • व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यका लागि अन्य मन्त्रालयहरुसँग समन्वय गर्ने ।
  • ब्यवस्थापन सम्बन्धी नीति तर्जूमा गर्ने तथा कार्यान्वयन अनुगमन एवं मूल्याङ्कन गर्ने सम्बन्धी कार्य योजना ।
  • वातावरणीय परीक्षण (IEE) तथा वातावरणीय प्रभाब मूल्याङ्कन (EIA)  सम्बन्धी नीति तर्जूमा, कार्यान्वयन अनुगमन एवं मूल्याङ्कन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • विभिन्न निकायहरुबाट प्राप्त मन्त्रालयसँग सम्बन्धित विकास आयोजनाहरुको IEE वा EIA सम्बन्धी कार्य गर्ने । 
  • सरसफाइ सम्बन्धी सरकारी एवं गैर सरकारी संस्थासंग समन्वय गरी आवश्यक कार्य गर्ने ।

 

 (सरसफाइ तथा ढल शाखाः

  • सम्बन्धी नीति तर्जुमा तथा नीति कार्यान्वयन पक्षको अनुगमन गर्ने ।
  • महाशाखासंग सम्पर्क र समन्वय गरी दातृसंस्थाहरुको सहयोगबाट सञ्चालन हुने सरसफाइ सम्बन्धी आयोजनाहरुको तर्जुमा, अध्ययन, समीक्षा र स्वीकृत गराउने ।
  • तथा बहुपक्षीय अन्तर्राष्ट्रिय संघ संस्थाहरुलाई सरसफाइ कार्यक्रम तर्जूमा, अनुगमन र मूल्याङ्कन गर्न प्राविधिक टेवा पुर्‍याउने काममा सहयोग पुर्‍याउन,
  • सरसफाई सम्बन्धी आवश्यकता परिपूर्तिगर्न योजनावद्ध रुपमा अल्पकालिन तथा दीर्घकालिन कार्यक्रम तर्जुमा गर्न र यस सँग सम्बन्धित निकाय र तिनीहरुका कार्यक्रम वीच समन्वय कायम गराउने ।
  • तथा ग्रामिण क्षेत्रहरुमा वर्षाती तथा गार्हस्थ ढल निकाय (सडक सतहको ढल वाहेक) व्यवस्थापन तथा वातावरणीय सरसफाई आयेजनाहरुबाट लाभान्वित जनसंख्या भएका उपलब्धीहरु र उपलब्ध सेवाको स्तर (गुणात्मक तथा परिमाणात्मक) तथा अन्य व्यवस्थापकीय सूचनाहरुको संकलन गर्ने, विश्लेषण गर्ने तथा प्राप्त परिणाम कार्यान्वयन निकायहरुलाई उपलब्ध गराउने ।
  • निकास तथा सरसफाई आयोजनाहरु कार्यान्वयन गर्दा वातावरणमा पर्ने अनुकुल तथा प्रतिकुल प्रभावको विश्लेषण गर्ने/गराउने तथा प्रतिकुल प्रभावलाई न्यूनिकरण गर्न उपयुक्त प्रविधिको पहिचान अनुसन्धान अध्ययन र प्रयोग गर्ने गराउन कार्यान्वयन निकायहरुलाई मार्गदर्शन गर्ने ।
  • तथा निजी क्षेत्रबाट संचालित सरसफाई आयोजनाहरु कार्यान्वयन गर्न सहयोग उपलब्ध गराउने ।